14 Ocak 2016 Perşembe

Metal Nasıl Boyanır? Boya Çeşitleri Nelerdir?

boya çeşitleri
     Metaller doğası gereği korozyona uğrar. En çok korozyon olayı demir ve demir alaşımlı metallerde olmaktadır. Günümüzde en fazla kullanılan metal malzemelerde demir ve demir alaşımlı metallerden üretilmektedir. Bunlar için en basit korozyon olayı da oksitlenmedir. Metaller hem korozyona dayanıklılık açısından, hem de estetik görünüm açısından farklı renk ve şekillerde boyanmaktadır. Boyama işlemi, basit bir uygulamayla başlayıp sanayi tipi profesyonel boyama işlemlerine kadar çok çeşitli işlemlerle ve boyalarla yapılabilir.Kullanılan boyalar malzeme cinsine göre değişiklik gösterir. Ahşap boyası, duvar boyası gibi...


Peki, günlük hayatımızın vazgeçilmez parçası olan metal malzemeler nasıl boyanır?

     Boya yapılacak yüzeyin temizliği ve boyaya hazırlanması için birkaç aşamadan geçmesi gerekir. Bu işlemlerin yapılması boyanın malzemeyi uzun süre korumasına yardımcı olur.



  • Yüzeyin temizliği kontrol edilmelidir. Eğer uygun yüzey yağlı tozlu ise temizlenmeli ve silinmelidir. Yağlı ve kirli bir yüzeyin üzerine boya uygulanması boyanın yapışmamasını, kabarmasına ve atmasına sebep olur. Metal yüzeyleri temizleme için işin ve yüzeyin özelliğine göre solventle silme, emülsiyonlarla temizleme, alkali ile temizleme, buhar ile temizleme, tel fırça ile temizleme, asit banyosu, kumla püskürtme, yakma vb. yöntemlerinden biri kullanılabilir.
  • Eğer yüzeyde temizleme işlemi ile çıkmayan bir tabaka var ise (pas, kir, yapışmış yabancı maddeler vb.) yüzey spatula ile kazınmalı ve zımpara ile zımparalanmalıdır. Bunların üzerinden boya sürmek uzun süre dayanmayacak sağlıksız bir boya işlemi olur. Tane büyüklüklerine göre numaralandırılan zımparalar piyasada 40-60-80-…….280-320…….800-1000 şeklinde bulunur. Numara değeri küçüldükçe kaba zımpara, büyüdükçe ince zımpara diye adlandırılır. Temizlenecek alan büyük ve zorluysa kaba zımpara işimizi kolaylaştırır. Ancak yüzeyin fazla izli olmasını istemiyorsanız mümkün olduğunca ince zımpara kullanmalısınız. Ayrıca elinizin altında taşlama makinanız mevcut ise bunlara takılan flap diskler mevcuttur. Bunlar ile kolaylıkta temizleme işlemi yapabilirsiniz.
  • Yüzeyde derin yarıklar ve çatlaklar bulunuyor ise çelik macunu ile doldurulup zımparalanabilir. Bu macunlama işlemi boya sonrası yüzeyin düzgün görünesine, göze hitap etmesine katkı sağlar.
  • Eğer metal daha önce boyanmamışsa ve ilk boyama işlemini yapıyorsak temizleme işlemi bittikten sonra boya öncesi ön boyama(astar) veya anti-pas ile boyama işlemi yapılır. Astar ve anti-pas özelliklerini aynı içerikte barındıranları da vardır. Malzeme üzerinde daha önce boya var ise astar atmaya gerek yoktur. Astar boya ile ilk işlem yapmak hem son kat boyayı daha düzgün gösterir hem de boya ömrünü uzatır. Astar boya yeterli inceltme (tiner ekleyerek boyayı daha akışkan hale getirmek gibi…) yapıldıktan sonra yüzeye fırça veya boya tabancası ile uygulanır. 10-15 dakika astarın kuruması beklenir ve son kat boyama işlemine geçilir. Fabrikasyon boyamalarda astar yerine elektrikle yapışma sağlayan kataforez kaplama işlemi uygulanır. Astara göre daha dayanıklı ve örtücüdür.



     Öncelikle boyanacak ürünün kullanım yeri ve kullanım amacına uygun olarak boya seçimi yapılır. İçeriğine göre boyanın dayanım ömrü, kuruma süresi ve uygulama kalınlığı gibi özellikleri değişir. Bu boyalar Selülozik, Sentetik (yağlı), Su Bazlı veya Sprey boya olabilir. Seçilen boya uygun inceltici (su, tiner gibi.) ile inceltilir. Boyayı küçük fırça veya rulo fırçayla yapabilirsiniz. Eğer büyük boyutlu bir alan boyanacak ise boyayı boya tabancası ile atmak işlemi hızlandırır. Tam kuruması için boyanın özelliğine göre bir müddet bekletilir. Bu esnada boyanan alan temas etmemek gerekir. Kullanılan fırçaları veya boya tabancasını kurumadan hemen temizlemeliyiz. Eğer bekletirsek kuruyunca boyayı üzerinden sökemeyiz ve kullanılmaz hale gelir, direk çöpe atarız. Temizleme işlemi boya ne ile inceltildiyse o malzeme (tiner, su vb.) kullanılarak yapılmalıdır.

     Bu işlem için gerekli koruyucu kıyafetlerinizi ve gözlüğünüzü takınız. Ayrıca tinerle inceltilen boyaları iç mekanda kullanıyorsak zehirlenme olasılığına karşı iyi bir havalandırma sağlamalıyız. Üzerimize bulaşan boyalar eğer tiner ile inceltildiyse tiner ile çıkar. Eğer boya yüzümüze veya elimize bulaşır ise; tiner ile temizleyeceksek gözümüze burnumuza ağzımıza kaçmamasına dikkat etmeliyiz.



Selülozik Boyalar



Sanayi de kullanılan bir boya tipidir. Boya işini profesyonelce yapan, uygulaması bilgi ve beceri gerektiren bu boyalar, çabuk kuruması sebebi ile seri üretim işlere çok uygundur. İnceltme işlemi selülozik tinerle yapılır. Boya üzerine pasta atılarak parlatma yapılabilir. Ağır kokusundan dolayı evlerde ve iç mekanlarda kullanılan bir boya değildir. Fiyatı diğer boyalara göre pahalıdır ve her yerde satılmaz. Ancak hızlı kuruma ve dayanıklılığı yüksektir. İçeriğindeki tiner uçtuğunda kuruma tamamlanır. Bahçe kapısı çitler gibi yerlerde uzun süre bozulmadan dayanabilir. Acil boyanması gerekli yerlerde başarıyla uygulanır. 



Sentetik( Yağlı) Boyalar


Günlük işlerde ekonomik olduğu için en çok bu boya çeşidi kullanılır. Kurumadan, önce tiner uçar, daha sonra boya havanın oksijenini alarak kuruma tamamlanır. Boya kendiliğinden parlak görünüşlüdür. Dış ortamlarda da sıklıkla kullanılır. Sentetik tiner ile inceltilir. 4-5 saat civarı kuruma süresi vardır. Metal malzeme üzeri farklı bir renk boyanacak ise ve altta koyu bir renk varsa 2- 3 kat tekrar boyama gerekebilir. Boyayı akıtmamak için 1. Ve 2. boyama arasında bir miktar kuruma süresi bırakmalıyız.

Su Bazlı Boyalar

Bu tip boyalar su ile inceltilir. Çok hızlı kurur ve koku yapmaz. Ayrıca inceltici olarak su kullanıldığı için solunum yoluyla zehirlemede yapmaz. İç mekanlarda gönül rahatlığıyla kullanabilirsiniz. Bu yüzden iç mekanda rahatlıkla kullanılabilir. Kuruma süresi1-2 saat civarıdır. 

Hava Kurumalı Boyalar

Bu grup boyalara endüstriyel boyalarda denilmektedir. Bu boyaların en önemli özellikleri, üstün örtme kabiliyeti, artı bir müdahale gerektirmeden normal oda sıcaklığında kolaylıkla ve kısa sürede kurumaları, her türlü yöntemle (fırça, tabanca, daldırma vb.)yüzeye uygulanabilmeleri, her türlü zemine ekonomik olarak tatbik edilmeleridir. Mat, yarı mat ve parlak olmak üzere üç çeşit parlaklık dereceleri mevcuttur.
     Bu boyaların dışında Toz (elektro statik) boya uygulamaları da mevcuttur. Bu uygulama daha çok sanayi tipi uygulamadır. Metottan dolayı boya kalınlığı diğer yaş boya uygulamalarından fazladır. Tamamen katı maddelerden oluşan, solvent içermeyen boyalardır. Polymer tozlarının elektrostatik olarak, kaplanacak parçalara yapıştırıldıktan sonra eritilmesiyle meydana gelen yüzey kaplama veya boyama işlemine toz boya kaplama, bu işlemde kullanılan boyalara da toz boya adı verilir. Boya endüstrisinde toz boyalar hızla gelişmektedir. Koruma amaçlı kullanıldığı gibi dekoratif amaçlıda kullanılabilirler.
     Ayrıca günlük kullanım ve kullanım kolaylığı için içerisinde basınçlı sıvı boya bulunduran sprey boyalar mevcuttur. Bunlarla çok büyük alanları boyamak akıllıca bir hareket değildir ve pahalıya mal olur. Küçük ve çok girintili çıkıntılı alanların boyanmasında idealdir. Kullanımı püskürtme şeklide olduğu için fırça gibi ek teçhizat gerektirmez. Rahatlıkla taşınıp kullanılabilir. 250ml ve 400ml gibi basınçlı metal tüplerde satılır. Diğer boyalar kadar dayanımı yoktur. Sentetik, selülozik, akrilik gibi türleri vardır. 10-20cm mesafeden boyanacak yüzeye püskürtülür. Boyanmamak için boyanın çıktığı ucun size dönük olmamasına dikkat etmelisiniz. Kalıpla markalama işlemleri için sıklıkla kullanılır.

41 yorum:

  1. Merhabalar,
    Balkon demirlerini kendim kaynattım. Kullandığım profiller yağlı ve paslı nasıl bir uygulama yapmalıyım.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Merhaba Ramiz Bey,
      Öncelikle yağı ortamdan uzaklaştırmak için bir bez yardımıyla tinerle silin. Ardından tel fırça ve zımpara yardımıyla pasları kaldırabilirsiniz.

      Sil
  2. Merhaba.cam balkon demirleri yeni takildi, hicbir puruzu vs yok. ama koyu kahve rengi ve ortama hiç uymuyor. iç yüzeylerini siyaha boyamak istiyorum. Zimparalamadan olabilir mi. Hangi boyayı hangi yöntemle uygulayabilirim?

    YanıtlaSil
  3. Merhaba Sayın İzleyici,
    Boya olarak Sentetik(yağlı) boya kullanın. Tinerle incetilecek.... Boyama için herhangi bir işlem yapmadan direk olarak üzerinden uygulayın. Boyanacak yüzeyde toz veya yağ var ise bezle yada tinerli bezle temizlemeye dikkat edin. Uygulamayı fırça yada küçük rulo ile yapabilirsiniz.

    YanıtlaSil
  4. Merhaba metal döküm parçalar var silikonlu subazlı ev boyam var bunla Demir boyanırmı

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Merhaba, tabiki boyanabilir ancak bazı işlemleri yapmanız boyanın ömrü ve dayanıklılığı açısından gereklidir. Temizliği ve zımparalamayı düzgün yapmalısınız. Metal yüzeyine antipas ve yağlı boya yaptıktan sonra iyice kurumasını bekleyin. Üzerinden su bazlı duvar boyasıyla boyadığınızda sağlıklı sonuç alırsınız.

      Sil
  5. Merhaba günümüzde pek kullanılmayan ama 40-50 yıl öncesine kadar neredeyse tüm tabelacilarin kullandığı "cam boya" olarak tabir edilen ve metal yüzeylerin boyanması icin kullanılan boyanın gunumuzde ki ticari ismi nedir? Teşekkürler şimdiden...

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Merhaba, cam boya dediğiniz metal boyanın tam olarak ne olduğunu bilmemekle beraber, 40-50 yıl öncesinde de yağlı boyalar ve akrilik boyalar piyasada kullanılıyor idi.

      Sil
  6. Merhaba benim metal sebzeligim var 4 katli onu boyamak istiyorum pempe renk.acaba hangi boya ile boyam gerekir.

    YanıtlaSil
  7. Merhaba benim 4 katli metal sebzeligim var onu pempe renk yapmak istiyorum Acaba hangi boya almam gerek. Markasi ve firca olarak da hangi fircayla boyam lazim.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Merhaba Hale Hanım,
      Benim önerim koku yapmaması nedeniyle su bazlı boya kullanmanız, yağlı boyada kullanabilirsiniz. Fırça olarak köşe(kestirme) fırçası veya küçük bir rulo fırça kullanabilirsiniz.

      Sil
  8. merhaba,
    iç mekana uygulanan duvar yağlı boya ile metal üzerine uygulanan yağlı boya arasında fark varmıdır.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Merhaba Muharrem Bey,
      Yağlı boyalar; solvent(tinerle inceltilen vb.) bazlı boyalar olup mat, yarımat ve parlak 3 çeşidi vardır. Duvarda uygulayabileceğiniz gibi metal ve ahşabada uygulayabilirsiniz.Genelde duvarlarda yarı-mat saten boyalar tercih edilir. Uygulama alanının çok iyi havalandırılması gerekir. Aralarında sadece astar atma ve uygulama yönüyle fark vardır.

      Sil
  9. Fatih Bey merhabalar,

    Paylaşımınız için çok teşekkürler. Pirinç metali boyamanın yolları nelerdir?

    Teşekkürler

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Merhabalar,

      Anladığım kadarıyla küçük bir alan boyayacaksınız. Bunun için prinç sprey boyalar piyasada mevcuttur. Teşekkürler.

      Sil
  10. Merhabalar Fatih Bey,
    Evimdeki buzdolabının yer yer dökülmeleri mevcut. Bunu boyamak için ne gibi adımlar uygulamam gerekiyor? Boyalama işlemi yaparken kullanacağım boya sprey boya mı olmalı, yoksa normal duvar boyanan türden katı boya mı olmalı? Teşekkürler..

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Merhaba Ece Hanım,
      Boyayı iç kısma uygulayacaksanız, su bazlı boya uygulamanız iyi olur. Dış kısımda boyama yapacaksanız sprey akrilik ve enamel boyaları çift kat uygulayabilirsiniz. Sprey boya ile boyama kolaylık sağlar.

      Sil
  11. El yapımı çelik baltamı metalik mavi yeşil tonlarında parlayacak biçimde boyamak istiyorum nasıl bir yol izlemeliyim?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Merhaba,
      En kolay yöntem sprey boyayı akma olmadan bir kat atın. Kuruduktan sonra 2. ve gerekirse 3. katı atıp kurumaya bırakın.Daha parlak olsun istiyorsanız sprey cila uygulayabilirsiniz. Akrilik boya işinizi görecektir.

      Sil
  12. Merhaba bazı sarı(altın rengi)takılarım ve çantalarımda sarı metallerin renginde değişim oldu,yani sarılıklarını kaybetti ne tür bir uygulama yapabilirim Tşk.

    YanıtlaSil
  13. Merhaba altın rengi yani sarı takı ve çanta metallerinde renkler açıldı tekrar eski durumlarına getirmek için ne yapabilirim

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Bölgesel ise değişik bir uygulama olarak aynı renk oje ile atan bölgeleri boyamak işinizi görecektir.

      Sil
  14. Çok Tşk,ler Fatih by dünkü araştırmalarımdadA cam,metal keçeli kalem varmış o uyarmı bilmiyorum ,malsef kimisi tamamen kimisine bölgesel bunlar orj çanta metalleri olduğu için çözüm arıyorum selamlar

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Rica ederim Veysiye Hanım. Zaten iki yöntemde kalıcı olmayacaktır. Bu yöntemlere ilaveten üzerine sulu boya fırçasıyla iyice inceltilmiş vernik uygulayabilirsiniz.

      Sil
  15. kızımın siyah olan demir yatağını pembe ya da beyaz boyamak istiyorum. sağlığına zararı olmayan ve iyi bir sonuç için ne önerirsiniz

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. İyi bir marka su bazlı metal boya işinizi görecektir.

      Sil
  16. Merhaba ben tavuk kümesi profil catiyi boyayacaktm hangi tür boya kullanmam gerekir

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Merhaba,
      Yağlı boya kullanabilirsiniz. Altına astar boya kullanmanız boya ömrünü arttırır.

      Sil
  17. Merhaba Fatih bey
    Uzun yıllar kullanılmış,pirinç zemininde boyayarak desenler yapılmış ve süreç içerisinde şu an boyaların kabuklanarak atması söz konusu olan pirinç bir çaydanlık-demlik takımını boyayarak yenilemem gerekiyor. Mevcut halindeki boya sedefli bir görünümde ve verniklenmiş gibi parlak pürüzsüz bir yüzeye sahip. Önemli olan kısım ise bu çaydanlık takımı elektrikli ocak üzerinde kullanılmış ve yenilendikten sonrada aynı şekilde kullanılmak isteniyor.Dolayısıyla pirinç bir yüzeye ne tür bir boya ile çalışabilirim ve ısı konusunda ileride boyanın atmaması-erimemesi için ne yapabilirim? Bilgilendirebilirseniz sevinirim. Şimdiden teşekkürler.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Merhaba Çiğdem Hanım,
      Çaydanlık eğer aktif olarak ısıya maruz kalıyorsa yüzeyi boya değil ya kalay kaplıdır yada gümüş kaplama yapılmıştır. Kalay ve gümüş kaplama konularını araştırabilirsiniz. Gıdaya temas eden ve ısıya maruz kalan yüzeylere boya yapılması sağlıksızdır. Direk gıda ile karışır.

      Sil
  18. İlginiz için çok teşekkür ederim. Fakat kalay yada gümüş kaplamaya pek benzemiyor açıkçası daha çok mine tekniği gibi görünüme sahip yüzey... çaydanlık takımının dış yüzeyi olduğu için gıda ile teması yok fakat ısının etkisi ile teması düşündürücü..ne ile boyanırsa boyansın mutlaka bir şekilde ısıya tepki gösterecektir diye düşünüyorum.Fotoğraf gönderebilme şansım var mıdır bilemiyorum daha fikir verici olabilirdi sizin için...

    YanıtlaSil
  19. Tabiki iletişim bölümünden fotoğrafını atarsanız inceleyeyim.
    Iyi günler.

    YanıtlaSil
  20. Mail adresinize yolladım Fatih bey, teşekkür ederim.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Isıya dayanıklı metal boyası olarak arama yapabilirsiniz, marka vermemiz uygun değil. Bu boya işinizi görecektir.

      Sil
  21. Metal Kırmızı ketılımı pepeye boyamak için ne marka boya kullanmalıyom

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Marka belirtemiyoruz. Isıya dayanıklı sprey metal boya olarak piyasada bulabilirsiniz. İşinizi görecektir.

      Sil
  22. merhabalar, eski dikiş makinasını masaya dönüştürmek istiyorum. Uzun zamandır depoda kaldığından epey kirlenmiş yıkadım. yer yer paslar mevcut. İlk defa boya yapıcam tecrübem yok. kendim yapabilirmiyim. Hangi aşamaları yapmam nasıl boya ile boyamamı tavsiye edersiniz. Şimdiden teşekkür ederim.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Merhaba,
      Öncelikle kalkan boya ve kirleri spatula ve zımpara ile temizleyin. Ardından tinerli bez ile silin. 2-3 kat yağlı boyayı fırça veya rulo ile uygulayabilirsiniz.

      Sil
  23. Merhabalar, bizim evin iç kapıları baya renk attı. Kenarları Demir, kapı ise ahşap. Ve demir olan kışımın bazı yerlerinde leke farkları var. Paslanma olan yerler mevcut. Akşam olan kısımda da boyalar kalkmış durumda. Bu durumda tekrar boyamam için nasıl bir işlem uygulamam gerekiyor.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Merhaba,
      Kalkan boyaları spatula ile kazıyıp zımparalayın. Sonra tinerli bez ile silip boyama işlemine geçebilirsiniz.

      Sil

Biz bu yazıyla size değer kattığımıza inanıyoruz. Yorum yaparak sizde bize değer katabilirsiniz.